آشنایی با مسجد‌الاقصی

۱۷ دی ۱۳۹۲

دیباچه

هدف از نگارش این نوشتار، معرفی مسجد مبارک الاقصی و تصحیح مفاهیم مربوط به آن است، اگر ما به یک شناخت واقعی از این مسجد دست یابیم، شیفته این مکان مقدس می شویم و هرگونه مشکلی در راه آزاد سازی آن برای ما آسان به نظر می رسد. ما باید سنت حضرت پیامبر اکرم (ص) را در مورد مسجد الاقصی پیاده کنیم، آن بزرگوار همواره در این مکان نماز می خواند و دست به عمران و آبادانی آن می زد. همان طوری که پیامبران قبل از ایشان نیز این کار را انجام می دادند و مسلمانان را به آزاد سازی این مکان سفارش می کردند، زیرا مسجد الاقصی به مسلمانان تعلق دارد و عمران و آبادانی این مسجد حق آنان می باشد.

 فقط کسانی مسجد الاقصی را آباد می کنند که به خداوند متعال و روز قیامت ایمان دارند و نماز به پا می دارند و زکات پرداخت می کنند و فقط از خداوند متعال می ترسند (سوره توبه)

آشنایی با مسجد‌الاقصی

مسجد‌الاقصی نام مکانی در داخل یک محوطه است که در جنوبی‌ترین نقطه‌ ضلع شرقی بخش قدیمی شهر قدس واقع شده و شامل قبّه الصخره – همان گنبد طلایی رنگ- در مرکز محوطه‌ی مسجد است.

مسجد قِبله همان مسجدی که گنبد سیاه‌ رنگ دارد- در جنوبی ترین ناحیه‌ قبله قرار دارد. می‌توان گفت در محوطه‌ الاقصی بیش از دویست اثر، از جمله مسجد، ساختمان‌ تاریخی و گنبد، طاق‌، مدرسه، درخت، محراب‌، منبر، مناره‌، دروازه‌، حوضچه‌، کتابخانه‌ و حیاط به چشم می خورد.

مساحت مسجد‌الاقصی

مساحت این بنای چهار ضلعی، حدود صد و چهل و چهار هزار متر مربع است که تقریبا یک ششم مساحت بخش قدیمی شهر بیت المقدس ست.

طول ضلع غربی این مسجد، چهارصد و نود و یک متر، ضلع شرقی چهارصد و شصت و دو متر، ضلع شمالی سیصد و ده متر و ضلع جنوبی آن دویست و هشتاد و یک متر طول دارد.

روایت است که هر کس وارد مسجد‌الاقصی شود و در هر جای این مکان نمازش را به جای آورد اجر و ثواب نمازش چندین برابر است.

تاریخ ساخت مسجد‌الاقصی

مسجدالاقصی دومین مسجدی که بر روی کره‌ِ زمین ساخته شده است.

ابوذر غفاری می گوید: گفتم ای پیامبر خدا نخستین مسجد کدام است؟ پیامبر فرمودند: مسجد‌الحرام در مکّه‌ مکرّمه.سپس پرسیدم بعد از آن کدام مسجد ؟ فرمودند: مسجد‌الاقصی. پرسیدم: چند سال بین ساخت این دو مسجد فاصله است؟ فرمودند: چهل سال.سپس فرمود: هرگاه وقت نمازت فرا رسید و آنجا بودی اجر و ثواب بیشتری دارد، روایت ها دلالت بر این دارد که اوّلین کسی که این مسجد را ساخت، حضرت آدم (ع) بوده است.

این مسجد چهل سال پس از ساخت مسجد‌الحرام، به امر خدا بنا شد و قبل از آن در آن‌جا معبد یهودی یا کلیسای مسیحی وجود نداشت. در سال ۲۰۰۰ قبل از میلاد حضرت ابراهیم(ع)، مسجد‌الاقصی و مسجد‌الحرام را مرمت کرد. پس از آن پسران ابراهیم، اسحاق و یعقوب هر دو مسجد را بازسازی کردند.در سال ۱۰۰۰ قبل از میلاد حضرت سلیمان(ع) آنجا را تجدید بنا کرد.

از عبدالله ابن عمر (رض) نقل شده است که حضرت محمد (ص) فرمودند: زمانی که سلیمان (ع) بازسازی مسجد را به پایان رساند، از خداوند سه چیز طلبید؛ اینکه خداوند قدرت و ملکی که تا‌به‌ حال به کسی نداده شده است به وی عطا‌ کند و دیگر آنکه تمام گناهان کسی که در این مسجد نماز می‌خواند، ببخشاید و همچون نوزادی که تازه به دنیا آمده است، پاک گرداند.

رسول(ص) فرمودند: دو حکم اوّلی به وی داده شد و امیدوارم دعای سوّمش نیز برآورده شود.

در سال ۶۳۶ میلادی، برابر با ۱۵ هجری قمری زمان فتوحات اسلامی در قدس، عمر ابن خطاب، مسجد قدس را ساخت تا هسته‌ای برای آن مسجد باشد. در زمان خلافت امویان، قبه الصّخره که در قلب مسجد‌الاقصی است، بنا ‌شد. در همان زمان مسجد جامع قبله بار دیگر تجدید بنا شد که سی سال -از سال ۶۶ تا سال ۹۶ هجری – به طول انجامید. در این زمان بود که مسجد‌الاقصی به شکل کنونی خود درآمد.

مهم‌ترین نشانه‌های اقصی

مسجد جامع قبله یا مسجد قبله

گاهی به اشتباه به آن مسجد‌الاقصی اطلاق می‌شود؛ اما مسجد جامع قبله بخشی از مسجد‌الاقصی است که در جنوب آن واقع شده و در مقابل قبله قرار دارد و به همین خاطر به این نام معروف شده است.

مسجد قبله نخستین بخشی است که در دوره‌ اسلامی در داخل مسجد‌الاقصی ساخته شده است به‌دست عمر ابن خطاب در سال ۱۵ هجری- اما بنای فعلی مسجد به دوران عبدالملک ابن مروان و و پسرش بر می‌گردد (که آن را در فاصله سال های ۸۶ تا ۹۶ هجری تجدید بنا کردند)

قبه الصّخره

این گنبد در وسط محوطه مسجد‌الاقصی واقع است. خلیفه‌ اموی ( عبدالملک ابن مروان) در فاصله سال‌های ۶۶ تا ۸۶ هجری این گنبد طلایی بزرگ را روی تخته سنگ مسجد‌الاقصی قرار داد.

این بنا هشت ضلعی است و تخته سنگ معلقی زیر این گنبد قرار دارد که قبله‌ِ پیامبران “بنی اسراییل” بوده و مکانی است که رسو الله (ص) از آنجا به آسمان عروج کردند.

به هر حال این صخره، سنگی طبیعی است و جایز نیست که تعظیم  و متبرک گردد.

فضیلت‌های مسجد الأقصی

مسجد مبارک ‌الاقصی قبله‌ گاه بسیاری از پیامبران از جمله حضرت محمد ص به مدت ۱۴ سال‌ بود ( از اوایل بعثت تا ماه‌های ۱۶ و ۱۷ هجری) بوده است.

ابن عباس (رض) گفت: هنگامی که رسول (ص) در مکّه بود رو به بیت‌المقدسس نماز می ‌خواند، در حالیکه کعبه نزدیکش بود و شانزده ماه پس از هجرت قبله را عوض کرده و رو به کعبه  نماز خواندند.

مسجد الاقصی مکان عروج نبی (ص) است که در آیه‌ شریفه زیر آمده است:

سُبْحَانَ الَّذِی أَسْرَى بِعَبْدِهِ لَیْلًا مِنَ الْمَسْجِدِ الْحَرَامِ إِلَى الْمَسْجِدِ الْأَقْصَى الَّذِی بَارَکْنَا حَوْلَهُ”. (الإسراء)

پاک و منزه است پروردگاری که بنده اش را شبانه از مسجد الحرام به مسجد الاقصی که پیرامون آن را مبارک گردانیدیم، سیر داد.

در آن زمان تمام پیامبران به امامت حضرت محمد(ص)، نماز خواندند که این دلیلی بر برکات زیاد این مکان مبارک است و حتی این برکت اطرافش را نیز در بر می گیرد؛ همانطوری که آیه‌ “بَارَکْنَا حَوْلَهُ” به آن اشاره می کند.

مسجد الأقصی نقطه‌ شروع معراج حضرت رسول الله به آسمان می باشد. از انس ابن مالک روایت شده است که رسول (ص) فرمودند: برّاق را نزد من آوردند، پس سوار آن شدم تا به بیت المقّدس رسیدم. آنجا برّاق را به حلقه‌ای بستم که پیامبران دیگر می بستند.

سپس وارد مسجد شدم و دو رکعت نماز خواندم.سپس به آسمان بالا برده شدم.(مسلم)

خداوند می ‌توانست سفر معراج رسولش را از مسجد‌الحرام آغاز گرداند، اما مسجد الاقصی را انتخاب کرد تا جایگاه این مکان را در قلب مسلمانان به عنوان دروازه‌ زمین به آسمان و سرزمین موعود، تثبیت کند.

این مسجد سوّمین مسجدی است که اجازه‌ سفر به آن داده شده است. از ابی هریره روایت شده است که رسول الله فرمودند: برای سفر به هیچ مسجدی آماده نشوید، مگر برای سه مسجد: مسجد‌الحرام، مسجد‌النبی و مسجد‌الاقصی.

نامگذاری مسجد‌الاقصی به حرم‌ِشریف صحیح نیست و باید بگوییم: مسجد‌ مبارک الاقصی؛ چون حرم شریف، مختص مسجد‌الحرام و مسجد‌النبی است.

وضعیت کنونی مسجد الاقصی

در قرن‌های اخیر، صهیونیست‌ها ادّعا می‌کنند که مسجد‌الاقصی در جایگاه معبد یا هیکل سلیمان که یهودیان آن را مقدّس می شمارند- بنا شده است.

از سال ۱۹۷۶ م. مسجد‌الاقصی به سبب اشغال صهیونیست‌ها دچار مشکلات زیادی شده است:

۱- هتک حرمت به نمازگزاران مسلمان در داخل آن و خون‌ریزی و کشتار دسته‌جمعی در داخل محوطه‌ مسجد.

۲- به آتش کشیدن بخشی از مسجد الاقصی و تلاش چندین باره‌ی آن‌ها برای تخریب این مسجد

۳- تسلّط صهیونیست‌ها بر برخی از بخش‌های آن همچون دروازه‌ مغاربه و دیوار براق که یهودیان حرمت آن را زیر پا می گذارند، امّا مانع نزدیک شدن مسلمانان به آنجا می‌شوند.

۴- محاصره‌ دیگر دروازه‌ها و منع ورود نمازگزاران به مسجد الاقصی. در مقابل به یهودیان اجازه‌ ورود به مسجد داده شده است.

۵- حفر تونل‌های زیر‌زمینی زیر پایه‌های مسجد‌الاقصی، باعث ترک برداشتن بعضی قسمت‌های آن شده است.

۶- ممانعت از تلاش مسلمانان برای بازسازی، ترمیم و تجدید‌ بنای دیوار‌های ویران شده

مسجد الاقصی حق مسلمانان است ، چون آنان وارثان حقیقی ادیان آسمانی می باشند، این مکان نمادی الهی برای دین مبین اسلام به شمار می رود. مسلمانان به همه پیامبران ایمان دارند و تکریم و احترام به آنها را یکی از ارکان اساسی دین خود می دانند.

تهیه و تنظیم: انجمن فرهنگی اقصی

ارسال نظر



معادله ی امنیتی * Time limit is exhausted. Please reload CAPTCHA.

شنبه , ۲ تیر ۱۳۹۷ / 2018 June 23
باشگاه هواداران اقصی
بیانیه‌ها و اعلامیه‌ها